محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

228

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

از بلغم غليظ ، نافع است . و قدر شربتش سه مثقال و قوتش تا چهار سال باقى : آب كرنب را - كه در اصفهان كلم قمريت نامند - افشرده و بجوشانند تا به نصف رسد و با دو چندان او شكر به قوام آورند و به ازاء هر رطلى از شكر ، از هر يك از مصطكى ، كندر ، صمغ عربى ، كتيرا و راتيانج ، پنج درهم در آن حل كنند . [ 433 ] لعوق الورد : منقول از جامع « امين الدوله » و جهت تبهاى حارّه و قى كردن خون و ذات الجنب صفراوى و دموى و درد سينه و سل و سرفه مفيد است : گل سرخ پاك كرده ، سه مثقال ؛ صمغ عربى ، سه مثقال ؛ نشاسته ، دوازده مثقال ؛ كتيرا ، دو مثقال ؛ خشخاش سفيد ، دوازده مثقال و حقير ، گل مختوم ، چهار مثقال و گاهى بدل او گل سفيد داغستان مىكرده و بسيار مجرب يافته است ؛ طباشير و زعفران ، از هر يك سه ؛ رب سوس ، دوازده ، نرم سائيده و با دوشاب انگورى لعوق بسازند . [ 434 ] لعوق : جهة منع انصباب نزله به سينه بىعديل است . صفت آن : بزر البنج دوازده مثقال ؛ حبّ صنوبر شش مثقال مرّ صاف يك مثقال با مثلث چهل مثقال لعوق كنند و صبح و شام يك مثقال از آن بنوشند . [ 435 ] لعوق النزّالة : از مخترعات حقير در منع ريختن موادّ نزله و رفع سرفه مجرّب است . صفت : تخم كاهو بيست مثقال ، بزر البنج ، پوست خشخاش از هر كدام سى مثقال ؛ خشخاش سفيد ، چهل مثقال ؛ گل گاو زبان ، تخم مورد ، گشنيز خشك ، از هر كدام ده مثقال ؛ اسطوخودوس پنج مثقال ؛ خيسانيده بجوشانند و با مثلث چهارصد و پنجاه مثقال و نبات سيصد مثقال بقوام آورده اين ادويه را اضافه نمايند گل سرخ ، گشنيز خشك ، ربّ السوس ، نشاسته ، صمغ عربى ، كتيرا ، مرّ صاف ، از هر كدام پنج مثقال بسيار نرم بايد ساييد قدر شربت سه مثقال . [ 436 ] لعوق مارستانى : جهت تقويت معده و رفع قىِ عنيف ، مجرب دانسته‌اند ؛ منقول از جامع مذكور : گل سرخ ، آرد سنجد ، پوست بيرون پسته ، اناردان و زرشك دانه دار ، هر يك پانزده مثقال ؛ سماق ، هفت مثقال ؛ نعناع و تخم مورد هر يك سه مثقال ، در سه رطل آب بجوشانند تا رطلى بماند ، پس صاف نموده ، با آب ليمو و آب غوره و آب به ، از هر يك بيست و پنج مثقال و آب تمر هندى ، بيست مثقال و سركه ، بيست و پنج مثقال و شكر سفيد ، دويست و پنجاه مثقال به قوام آورند .